$ DOLAR → Alış: 5,81 / Satış: 5,83
€ EURO → Alış: 6,72 / Satış: 6,75

Borsada Hangi Yatırım Araçları Bulunur?

Borsada Hangi Yatırım Araçları Bulunur?
  • 20.04.2016
  • 1.008 kez okundu

Borsalar hisse senedi, tahvil bono gibi çeşitli kıymetli kağıtlar, altın, gümüş, bakır, platin gibi değerli madenler ve pamuk, şeker, mısır, buğday, fındık gibi emtiaların alım satımın gerçekleştirildiği pazarlardır. Buralarda gelen talebe göre bu ürünlerin ve değerli kağıtların mevcut fiyatları belirlenir. Borsa denince ülkemizde ağırlıklı olarak hisse senedi işlemlerinin gerçekleştirildiği Borsa İstanbul akla gelse de aslında Borsa İstanbul altında faaliyet gösteren birçok farklı borsa mevcuttur. Eğer borsa yatırımcısı olmak istiyorsanız; bunların hepsini inceleyerek, borsada alım satım nasıl yapılır öğrenmeniz gereklidir.

Bakıldığında birçok ilde borsa bulunmaktadır ancak bunlar hisse senedi borsası gibi revaçta olmadığı için adlarını bile bilmeyiz. Birçok ilde hububat borsası mevcuttur ancak sadece orada işlem yapanlar tarafından bilinir. Ya da İstanbul Altın Borsası gibi daha ünlü olanları da mevcuttur. İstanbul Altın Borsası da Borsa İstanbul çatısı altında faaliyet gösteren pazarlardan sadece bir tanesidir. Burada altın gibi diğer kıymetli maden ve taşlar işlem görür. İlk olarak sektörde faaliyet gösteren kuruluşlar tarafından kurulan bu organizasyon sonrasında devlet bünyesine geçmiştir. Bu sayede de yapılan işlemlerin devletin güvencesi altında gerçekleşmesi sağlanmıştır. Borsada bulunan yatırım araçlarını daha ayrıntılı inceleyelim.

Borsa Yatırım Araçları Nelerdir?

Bugün itibariyle bakıldığında Borsa İstanbul içinde sadece hisse senedi işlemleri yapılmamaktadır. Burada borsa yatırım fonu kağıtları, devlet iç borçlanma senetleri, varantlar, rüçhan hakkı kuponları, kurumsal ürünler pazarında işlem gören ürünler, vadeli işlem ve opsiyon piyasası ürünleri de Borsa İstanbul ya da onun bünyesinde kurulan piyasalarda işlem görmektedir.

Hisse Senetleri

Öncelikli olarak Borsa İstanbul’da en fazla işlem gören hisse senetleri hakkında bilgi vermekte fayda var. Borsada sadece anonim şirketlerin hisse senetleri işlem görebilir. Burada hisseleri işlem görecek şirketlerin ise belirli kriterleri yerine getirmiş ve SPK’dan da hisse senedi halka arz izni almış olması gerekir. Borsada işlem gören tüm hisse senetleri adi hisse senedi şeklindedir. Bu hisse senetlerini satın alan kişilere şirketin sermayesinden ne kadar pay aldıklarını göstermektedir. Tabi sadece bununla kalmayıp rüçhan hakkı (bedelli sermaye artırımlarında halka arz edilen hisse senetlerinden imtiyazlı olarak satın alma hakkı), yönetime katılma ve genel kurularda oy kullanma gibi çeşitli haklar da sağlarlar. Ülkemizde imtiyazlı hisse senetleri yasak olduğu için adi hisse senetleri gruplandırılarak temettü alma payı ve temsil hakkı payları olarak kontrol edilmeye çalışılmaktadır. Bunun çeşitli örnekleri mevcuttur.

Değerli Madenler

Değerli maden ve taşlar borsa bünyesinde faaliyet gösteren İstanbul Altın Borsası’nda alınıp satılırlar. Dünya genelinde belirlenen fiyatlara ve iç pazarda meydana gelen talebe göre bu maden ve taşların fiyatları artar ya da azalır. Yatırımcılarda yüklesen fiyatlar üzerinde işlem yaparlar ve kazançlarını oluştururlar.

Borsa Yatırım Fonu Kağıtları

Borsa yatırım fonu kağıtları borsada işlem gören örneğin ilk 30 hissenin ortalama performansına göre yatırım yapmak isteyen bir kişi buradaki hisseleri ayrı ayrı satın almayıp sadece bu 30 hissenin performansını baz alan bir borsa yatırım fonu kağıdı satın alarak böyle bir yatırım yapabilir. Borsa yatırım fonu kağıtları, fonun içinde taşıdığı hisse senedi, tahvil, değerli maden, döviz ve diğer yatırım araçlarını ifade etmekte ve bunların ortalama getirisine göre yatırımcısına kazandırmaktadır.

Devlet İç Borçlanma Senetleri

Devlet iç borçlanma senetleri ise devletin farklı vadelerdeki borçlanma ihtiyacı için devlet tarafından ihraç edilmiş değerli kağıtlardır. Bunların alım satımları da yine borsa üzerinden yapılabilir. Ayrıca güvenli yatırım araçları içerisinde bulunur ve çoğu yatırımcının portföyünde yer alır.

Varantlar

Varant aslında bir tür opsiyon işlemidir. Buna göre varanta o anda sahip olan kişi ona dayanak olan bir varlığı ya da göstergeyi belirlenen bir vade sonunda tespit edilmiş bir fiyattan alma ya da satma hakkı tanıyan menkul kıymet kağıdıdır. Varant vade dolumunda sonlanır. Teminat olmadan direkt olarak alınıp satılır. Bu nedenle açığa satış imkânı yoktur.

Opsiyon ve Vadeli İşlem Sözleşmeleri (Futures)

Opsiyon aslında belirli bir kıymet için belirli bir vade sonunda belirlenen bir fiyattan satın alma ve satma hakkı doğuran bir sözleşmedir. Tabi burada önemli birkaç terim vardır. Opsiyon sözleşmesinde alan tarafa uzun (long), satan tarafa ise kısa (short) denir. Alım opsiyonu ya da satım opsiyonu olarak iki türü vardır. Alma ya da satma hakkı için ödenen bedele de opsiyon primi adı verilir.

Vadeli İşlem Sözleşmeleri ise standart bir hale getirilmiş mal, para ya da göstergenin belirlenen bir fiyat üzerinden ileri tarihte, belirli koşullarda teslim edilmesini sağlayan yasal sözleşmelerdir. Bu tür sözleşmelerinde yapılması, yatırımcıların kendilerini güvene almak istemesindendir. Gelecek oluşacak olan fiyat riskinden kendilerini korumak isterler ve bu sözleşmelere başvururlar.

Orta Vadeli Program’ın Açıklanacağı Haftaya Borsa Düşüşle Başladı
Orta Vadeli Program'ın açıklanmasının beklendiği haftaya Borsa İstanbul düşüşle başladı. İşte hafta geneline ait beklentiler ve yorumlar haberimizde;
Altın Fiyatları Gerilerken, Euro 4,74 ile Rekor Kırdı
Bugünlerde piyasalar bir anda tamamen yön değiştirebiliyor. Bir gün altın rekorlar kırarken, diğer gün dolarda yükselişler gözlenebiliyor. ABD Başkanı Donald...
En Hızlı Şekilde Borsa Nasıl Öğrenilir?
Borsada ve hisse senetlerinde görülen hareketlilik sonrasında yatırım yapmaya karar vermiş olabilirsiniz. Etrafınızdaki kişilerin borsada yatırım yaparak para kazandığını duyabilirsiniz....
Gram Altın Rekor Yükseliş Sonrasında Denge Bulmayı Başardı
Gram altın fiyatları dün 160,15 liraya kadar yükseldikten sonra gelen kar satışları ise 158,40 liraya kadar geriledi. İşte gram ve...
Borsada Ayı ve Boğa Piyasası Nedir? Nasıl Oluşur?
Bu yazıda; borsada sürekli duyduğumuz ayı ve boğa piyasası nedir, nasıl oluşur konusu hakkında detaylı bilgilere yer verdik.
Altın Fiyatları Trump’ın İlk Zaferi Olacak Vergi Reformuyla Yükseldi
Altın fiyatları, ABD vergi reformu beklentileri ile doların gevşemesiyle kazançlarını korudu. İşte detaylar;
OPEC ve ABD Verileri Küresel Borsalara Yön Veriyor
Bugün küresel piyasaların gündeminde, ABD verileri ve OPEC kararları yer alıyor. OPEC'in üretimi azaltma anlaşması ve ABD ekonomisinin güçlendiğine işaret...
Dolar/TL 2016 Aralık Ayına 3,45 Seviyesinden Başladı
Yurt dışında açıklanan veriler ve yurt içindeki siyasi gündemin etkisiyle dolar/TL kuru, 3,45 seviyesini test etti. Dolar/TL kuru ile ilgili...
Asya Hisse Senetleri, Jackson Hole Açıklamalarından Nasıl Etkilendi?
Asya hisse senetleri, Cuma günü sonuçlanan Jackson Hole Sempozyumu'nda konuşma yapan Yellen'den hangi yönde etkilendi? Asya hisse senetlerinde yaşanan gelişmeler...
Üretim İstikrarı Konusunda Anlaşmaya Varılamayacağı Endişesi Petrolü Dibe Çekiyor
Cezayir toplantısında OPEC ülkelerinin istikrarla ilgili anlaşamayacağı söylentileri, petrolün dibe çekilmesine neden oluyor. Petrol piyasasında yaşanan gelişmeler ve merak edilenler...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ