$ DOLAR → Alış: 3,56 / Satış: 3,57
€ EURO → Alış: 3,99 / Satış: 4,00

FED Faizi Artırırsa Piyasalarda Neler Değişir?

Altay Bilgin
Altay Bilgin
  • 16.12.2015
  • 658 kez okundu

Beklenen gün geldi çattı… FED’in yeni bir tarihi döneme imza atması için saatler sayılıyor. Elbette faiz artırımı 2016 yılına ertelemesi de söz konusu olabilir. Traderlara göre % 76 oranında faiz artırım kararı alınacak olsa da küçük bir ihtimalle 2016 yılı beklenebilir. Benim fikrimse, 2015 yılından öğrendiklerime göre FED ters köşe yapabilir!

2013 yılından bu yana FED aşağı, FED yukarı. Önce varlık alımlarının sonlandırılması, şimdi de yaklaşık 10 yıl aradan sonra faiz artırımının yapılacak olması. Hatırlarsınız ki; FED varlık alımlarını düşüreceğini de faiz artırımında olduğu gibi uzunca bir süre dillendirmiş, “bugün olmadı, yarın” tarzında bir tutum sergilemişti. Faiz artırımı ile ilgili söylentiler de yaz başından beri devam etmesine karşın gerçekleştirilemedi. Uzunca bir süredir 2015 yılsonu söylentileri ise artık yeteri kadar fiyatlandı. Şahsi fikrim ise bu kadar süredir fiyatlanan bir beklentinin, piyasalarda bomba etkisi yaratmayacak olması. Elbette etki söz konusu olacaktır; ama tahmin edilebilir değişiklikler göreceğimize inanıyorum.

Faiz oranlarını, % 0 – 0,25 aralığında tutan FED, yaklaşık 10 yıllık bir süreden sonra ilk kez faiz artırabilir. Bu faiz artırımının kademeli bir şekilde gerçekleşeceği, FED Başkanı Janet Yellen tarafından söylendi. Bu nedenle de piyasalarda büyük bir gerginlik yok diyebiliriz. Artırımların ilk aşamasını bekleyen uzmanlar; bu yıl bir kere, gelecek yıl ise üç kere faiz artırımı yapılmasını bekliyor. Bu karar, akşam 21:00 sularında açıklanacak ve faiz artırımının nasıl olacağı yönünde yeni gelişmelerimiz olacak.

FED tarafından bu akşam yapılacak olan açıklamalardan, gelecek faiz artırımları hakkında da bilgiler edinilecek. Faiz artırımının 2016 yılının sonunda biteceği ve faizlerin % 1,375 düzeyinde olması bekleniyor. Gelecek yılsonunda ise tahminler % 1 ila % 1,25 oranında bulunuyor. Birçok uzman, 2016 yılında en az 2 faiz artırımı olmasını bekliyor.

Amerikan ekonomisinin iyileşme sinyali vermesiyle birlikte varlık alımları sonlandırıldı. Ardından düşük faiz oranlarının ekonomiye zarar vereceği düşüncesi ile faiz artırımına gidilme kararı alındı. Ama bu artırımın ne zaman gerçekleştirileceği belirlenemedi. ABD ekonomisinde en önemli makroekonomik veri, istihdam verileri ve bu süreçte neredeyse tüm dünyanın gözlemlediği tek veri oldu. Tam faiz kararı alınabilir dendiği zaman, beklentileri karşılamayan istihdam verileri ile karşılaşıldı. Açıklanan son istihdam verileri ise beklentileri fazlasıyla karşıladı. Bu nedenle de yapılan anketlerden % 76 olasılıkla faiz artırımına Aralık ayında gidilebilecek düşüncesi güçlendi. Bu düşüncenin güçlenmesi ise doların yükselişini tetikledi. Doların yükselişi altını ve Türk lirasını baskıladı. Gelişen piyasa ülkelerinde ise daha büyük yankı uyandırdı. Buna rağmen faiz artırımının yeteri kadar fiyatlanması, kararın alınmasıyla daha büyük ses getirmeyeceğe benziyor. Bu nedenle de piyasalarda aşırı bir gerginlik hissedilmiyor.

ABD istihdam verilerinin son iki seferde beklentileri karşılaması, faiz artırım olasılığını yükseltti. Ortalama saatlik kazançlarda ise son 2 ayın ortalaması, 2015 yılının ortalamasından daha yüksek. 0.3 oranının ise ABD ekonomisi için velinimet olduğunu söylemek mümkün. İşsizliğin azalması gibi verilerle de Aralık ayında faiz artırım kararını güçlendirdi. Elde edilen bu veriler, faiz artırım kararının alınacağını gösterse de piyasaların kendini hazırlamasını da sağladı.

Nefesler tutulmuş bir şekilde FED’in akşam açıklayacağı karar bekleniyor. Aylardır beklenen karardan bugün bir sonuç alınacağı düşünülüyor. Yurt içi piyasaların bugüne zayıf bir başlangıç yaptığı biliniyor. Bunda en büyük etken ise yatırımcının, dolarda meydana gelecek fiyat hareketini merak etmesi. Yani Amerikan dolarında söz konusu olacak değişiklik, piyasaların seyrini belirleyecek. Borsa İstanbul 100 endeksi 126 puanlık düşüşle 72 bin 29 puandan güne başladı. Açılış sonrasında hisse senetleri ortalama % 0,18 oranında değer kazandı. Dolar/TL ise 2,96 seviyesinde geziyor.

Bende dahil olmak üzere birçok uzman, dolarda söz konusu olacak yükselişin Türk lirasını ve ekonomiyi baskılayacağını düşünüyor. Doların daha zayıf bir seyir izlemesi, tüm gelişen ülkeler için daha stabil bir finans ortamı yaratıyor. Güçlenen dolar, büyük ihtimalle Türk ekonomisi üzerinde olumsuz etkiler yaratacak. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın ise bu duruma seyirci kalmayacağı düşünülüyor.

Başbakan Ahmet Davutoğlu, FED’in faiz kararının Türkiye ekonomi üzerinde travmatik bir etki yaratmayacağını dile getirmesi, yatırımcıları pek rahatlatmadı. Merkez Bankası’nın önümüzdeki hafta hareketsiz kalmayacağı, taban ve politika faizinde yarım veya 1 baz puan arasında bir artırıma gideceği tahmin ediliyor. Bu durum ise başka tedirginliklerin ortaya çıkmasına neden oluyor. Merkez bankasının geç bir karar alması durumundan endişe duyuluyor.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu olan Moody’s ise yangına körükle gitti. FED’in faiz kararı almasıyla birlikte Türkiye’nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkeler için büyük risk olduğunu dile getirdi. İnternet sitesinden yayınladığı bu açıklama ise FED faiz kararının özellikle Türkiye, Brezilya, Rusya ve Güney Afrika üzerinde etki yaratacağını belirtti. Son birkaç günlük seyre bakıldığında da Moody’s’in doğru bir tahmin yaptığını görüyoruz. Yine de gerginliğe tuz –biber bir açıklama olduğu belirtmeliyim. Bu ülkelerin en çok etkilenecek ülkeler olmasının nedeni olarak da iç sorunlar ve mali piyasada istikrarsızlık gösteriliyor.

YAZARIN SON YAZILARI
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ